SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ NỘI

KỲ THI GIỮA KÌ I NĂM HỌC 2023- 2024
Bài thi: NGỮ VĂN

Thời gian làm bài: 90 phút, không kể thời gian phát đề
(Đề thi gồm 01 trang)

I. ĐỌC HIỂU (6.0 điểm)
Đọc văn bản:
Áo cũ rồi mỗi ngày thêm ngắn
Chỉ đứt sờn màu bạc hai vai
Thương áo cũ như là thương kí ức
Đựng trong hồn cho mắt phải cay cay.
Mẹ vá áo mới biết con chóng lớn
Mẹ không còn nhìn rõ chỉ để xâu kim
Áo con có đường khâu tay mẹ vá
Thương mẹ nhiều con càng yêu áo thêm.

Áo đã ở với con qua mùa qua tháng
Cũ rồi con vẫn quý vẫn thương
Con chẳng nỡ mỗi lần thay áo mới
Áo dài hơn thấy mẹ cũng già hơn
Hãy biết thương lấy những manh áo cũ
Để càng thương lấy mẹ của ta
Hãy biết thương những gì đã cùng ta sống
Những gì trong năm tháng trôi qua.
(Áo cũ – Lưu Quang Vũ, 1963)

Thực hiện các yêu cầu sau:
Câu 1. Xác định thể thơ của văn bản.
Câu 2. Phương thức biểu đạt chính của văn bản?
Câu 3. Lí do nào khiến tác giả “càng yêu áo thêm”?
Câu 4. Chỉ ra và phân tích hiệu quả của biện pháp tu từ được sử dụng trong hai câu thơ
sau:
Thương áo cũ như là thương kí ức
Đựng trong hồn cho mắt phải cay cay.
Câu 5. Hình ảnh chiếc áo cũ trong bài thơ gợi cho em những suy ngẫm gì về cuộc sống?
Tại sao?
II. LÀM VĂN (4,0 điểm)
Anh/chị hãy viết một bài văn nghị luận trình bày suy nghĩ của bản thân về thái độ
đối với “Những gì trong năm tháng trôi qua”.

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ NỘI

KỲ THI GIỮA KÌ I NĂM HỌC 2023- 2024
HƯỚNG DẪN CHẤM, THANG ĐIỂM
Bài thi: NGỮ VĂN

(Hướng dẫn chấm, thang điểm gồm có 06 trang)
Phần

Câu

I

Nội dung
ĐỌC HIỂU

1

2
3

4

5

Thể thơ Tự do
Hướng dẫn chấm:
- Học sinh trả lời như đáp án: 0,5 điểm.
- Học sinh trả lời không đúng theo đáp án: Không cho điểm
Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm

Điểm
6,0
0,5

0.5

Lí do khiến tác giả “càng yêu áo thêm”: Áo con có đường khâu tay mẹ 1.0
vá, Thương mẹ nhiều.
Hướng dẫn chấm:
- Trả lời như đáp án: 0,75 điểm.
- Trả lời được ½ ý: 0,5 điểm
- Học sinh trả lời không đúng theo đáp án: Không cho điểm
Hiệu quả của biện pháp tu từ so sánh được sử dụng trong hai câu thơ: 1,5
- Biện pháp so sánh: Thương áo cũ như là thương kí ức
- Hiệu quả:
+ Làm nổi rõ nỗi thương yêu và niềm hoài niệm xúc động của tác giả
từ tấm áo cũ; Tấm áo đã chứa đựng cả một miền kí ức cảm động về
người mẹ của tác giả.
+ Làm cho hai câu thơ trở nên sinh động, biểu cảm, giọng điệu thêm
da diết, lắng sâu.
Hướng dẫn chấm:
- Trả lời được như đáp án: 1,5 điểm.
- Chỉ trả lời được biện pháp so sánh: 0,25 điểm
- Chỉ trả lời được hiệu quả như đáp án, không chỉ ra biện pháp so
sánh: 0,5 điểm
- Trả lời được biện pháp so sánh và ½ ý hiệu quả: 0,75 điểm
Hình ảnh chiếc áo cũ trong bài thơ gợi cho em những suy ngẫm về 2.5
cuộc sống là:
+ Chiếc áo cũ thể hiện sự nghèo đói, lam lũ của những gia đình Việt
ngày xưa. Vì những chiếc áo đó được vá đi vá lại để mặc, không có
điều kiện để mua những chiếc áo đẹp đẽ, lành lặn hơn.
+ Chiếc áo cũ là hình ảnh gợi kỉ niệm thân thương, những kí ức đẹp
đẽ tuổi ấu thơ. Vì trong từng chiếc áo cũ ấy là hình ảnh bàn tay mẹ
khéo léo sửa lại từng sợ chỉ, từng vết rách cho chúng ta.

+ Chiếc áo cũ là hình ảnh tượng trưng cho những hy sinh, tần tảo của
người mẹ.
Hướng dẫn chấm:
- Học sinh nêu được như đáp án: 2,5 điểm.
- Học sinh chỉ nêu được 1 ý: 1,0 điểm.
- Học sinh nêu được ý ngoài đáp án nhưng hợp lí vẫn cho điểm: 0,25
điểm
II

LÀM VĂN

4.0

Trình bày suy nghĩ về thái độ đối với “Những gì trong năm tháng
trôi qua”?
a. Đảm bảo yêu cầu về hình thức bài văn NLXH.
0,25
Học sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng
- phân - hợp, móc xích hoặc song hành.
b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: thái độ đối với “Những gì 0,25
trong năm tháng trôi qua” – thái độ đối với những gì trong quá khứ.
c. Triển khai vấn đề nghị luận
3.0
Học sinh có thể lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp để triển khai
vấn đề nghị luận theo nhiều cách nhưng phải làm rõ vấn đề cần nghị
luận của đoạn như:
- Giải thích: “Những gì trong năm tháng trôi qua” là những gì đã xảy
ra trong quá khứ, không thể quay trở lại cùng ta.
- Bàn luận: Đối với quá khứ, không nên lãng quên và quay lưng; phải
biết nâng niu, gìn giữ và trân quý; Bởi vì, quá khứ tạo nên chúng ta
trong hiện tại và luôn để lại những bài học vô giá. Nhưng cũng có
những quá khứ buồn đau cần phải quên đi để sống tốt cho hiên tại.
- Bàn luận mở rộng: Nâng niu quá khứ nhưng cũng cần phải trân
trọng hiện tại và hướng tới tương lai.
Hướng dẫn chấm:
- Lập luận chặt chẽ, thuyết phục: lí lẽ xác đáng; dẫn chứng tiêu biểu,
phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn giữa lí lẽ và dẫn chứng (2 điểm).
- Lập luận chưa thật chặt chẽ, thuyết phục: lí lẽ xác đáng nhưng
không có dẫn chứng hoặc dẫn chứng không tiêu biểu (1.5 điểm).
- Lập luận không chặt chẽ, thiếu thuyết phục: lí lẽ không xác đáng,
không liên quan mật thiết đến vấn đề nghị luận, không có dẫn chứng
hoặc dẫn chứng không phù hợp (0,5 điểm).
Học sinh có thể bày tỏ suy nghĩ, quan điểm riêng nhưng phải phù hợp
với chuẩn mực đạo đức và pháp luật.
d. Chính tả, ngữ pháp
Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt.
Hướng dẫn chấm:
- Không cho điểm nếu bài làm có quá nhiều lỗi chính tả, ngữ pháp.

0,25

e. Sáng tạo
0,25
Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt
mới mẻ.
Hướng dẫn chấm: Học sinh huy động được kiến thức và trải nghiệm
của bản thân để bàn luận về tư tưởng, đạo lý;có cách nhìn riêng, mới
mẻ về vấn đề nghị luận; có sáng tạo trong viết câu, dựng đoạn, làm
cho lời văn có giọng điệu, hình ảnh.
- Đáp ứng được 2 yêu cầu trở lên: 0,5 điểm.
- Đáp ứng được 1 yêu cầu: 0,25 điểm.
Tổng điểm

-------------------- HẾT ---------------------

10,0