MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA CUỐI HỌC KÌ II ( TỰ LUẬN)
MÔN: NGỮ VĂN LỚP 10
Thời gian làm bài: 90 phút

1. Ma trận
TT

Kĩ
năng

Nội dung kiến thức / Đơn vị kĩ
năng

Nhận Thông
biết
hiểu

Vận
dụng

1

Đọc

Truyện ( Văn bản ngoài SGK)

2

2

1

2

Viết

Viết văn bản nghị luận thuyết phục
người khác từ bỏ thói quen hay một
quan niệm

1*

1*

1*

Tổng
Tỉ lệ%

Tỉ
lệ

Mức độ nhận thức

25% 45%
70%

Vận
dụng
cao

1

60

1*

40

20% 10%
30%

100

2. Bản đặc tả các mức độ kiểm tra, đánh giá cuối học kì 2
Môn : Ngữ văn, Lớp 10
TT

Kĩ
Đơn vị kiến
năng thức / Kĩ
năng

Mức độ đánh giá

I.
Đọc
hiểu

Nhận biết:
- Nhận biết lời kể, ngôi kể, lời
người kể chuyện và lời nhân
vật.
- Nhận biết được những đặc
điểm của nhân vật, cốt truyện,
câu chuyện trong tác phẩm
truyện.
Thông hiểu:
- Xác định được chủ đề, tư
tưởng của tác phẩm; chỉ ra
được những căn cứ để xác định
chủ đề, tư tưởng của tác phẩm.
- Phát hiện và lí giải các giá trị

Số lượng câu hỏi theo
mức độ nhận thức
Nhận
biết

Thông Vận Vận
hiểu
dụng dụng
cao

2 TL

2 TL

Tổng
%

60

đạo đức, văn hóa từ văn bản.
Vận dụng: Nêu được ý nghĩa
hay tác động của tác phẩm đối
với tình cảm, quan niệm, cách
nghĩ của bản thân trước một
vấn đề đặt ra trong đời sống
hoặc văn học.
Vận dụng cao: Đánh giá được
ý nghĩa, giá trị của thông điệp,
chi tiết, hình tượng, những đặc
sắc về nghệ thuật trong tác
phẩm theo quan niệm của cá
nhân.
II.
Viết

Viết văn bản
nghị
luận
thuyết phục
người khác
từ bỏ thói
quen
hay
một
quan
niệm

Nhận biết:
- Nêu được thói quen mang
tính tiêu cực, cần phải từ bỏ.
- Xác định rõ được mục đích
khuyên người khác từ bỏ thói
quen, đối tượng nghị luận
người / những người mang thói
quen
- Đảm bảo cấu trúc, bố cục của
một văn bản nghị luận.
Thông hiểu:
- Triển khai vấn đề nghị luận
thành những luận điểm phù
hợp.
- Trình bày được những khía
cạnh mang tính tiêu cực, bất lợi
của thói quen những lợi ích
của việc từ bỏ thói quen
- Kết hợp được lí lẽ và dẫn
chứng để tạo tính chặt chẽ,
logic của mỗi luận điểm.
- Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ
pháp tiếng Việt.
Vận dụng:
- Thể hiện được thái độ tôn
trọng với đối tượng thuyết
phục; chỉ ra được lợi ích của
việc từ bỏ thói quen
- Có cách diễn đạt độc đáo,

1TL
1TL

sáng tạo, hợp logic.
Vận dụng cao:
- Sử dụng kết hợp của phương
thức miêu tả, biểu cảm, … để
tăng sức thuyết phục cho lập
luận.
- Thể hiện rõ quan điểm, cá
tính trong bài viết.
- Vận dụng hiệu quả những
kiến thức Tiếng Việt lớp 10 để
tăng tính thuyết phục, sức hấp
dẫn cho bài viết.

25%

45%

20%

10%

100
%

3. ĐỀ KIỂM TRA
TRƯỜNG THPT NGUYỄN NGỌC THĂNG
Họ tên: ………………………… Lớp: ……
SBD: ………Phòng: …. …Mã đề: …….…
(Đề có 02 trang)

ĐỀ KIỂM TRA CUỐI KỲ II NĂM HỌC 2023-2024
Môn: Ngữ Văn Khối: 10
Thời gian làm bài: 90 phút (Không kể thời gian phát đề)
Học sinh làm bài trên giấy làm bài

I.ĐỌC HIỂU ( 6 điểm)

Đọc đoạn trích sau:

… Hồi nhỏ tôi rất nghịch, ăn đòn khá thường xuyên. Điều đó buộc đầu óc non nớt của tôi phải tìm
cách đối phó với những trận đòn trừng phạt của ba tôi. Mỗi lần phạm lỗi, hễ thấy ba tôi dợm rút cây
roi mây ra khỏi vách là tôi vội vàng chạy sang nhà bà tôi. Bà tôi thường nằm trên cái sập gỗ lim đen
bóng, bên dưới là những ngăn kéo đựng thuốc bắc của ông tôi. Bà nằm đó, miệng bỏm bẻm nhai trầu,
tay phe phẩy chiếc quạt mo cau với một dáng điệu thong thả.
- Bà ơi, bà!- tôi chạy đến bên chiếc sập, hổn hển kêu.
Bà tôi chỏi tay nhỏm dậy:
- Gì đó cháu?
- Ba đánh! – Tôi nói, miệng méo xệch.
- Cháu đừng lo! Lên đay nằm với bà!
Bà tôi dịu dàng trấn an tôi và đưa tay kéo tôi lên sập, đặt tôi nằm khuất sau lưng bà, phía sát
tường. xong, bà tôi xoay người lại, nằm quay mặt ra ngoài.
Lát sau, ba tôi bước qua, tay vung vẩy con roi dài, miệng hỏi:
- Mẹ có thấy thằng Ngạn chạy qua đây không?
- Không thấy.

Bà tôi thản nhiên đáp và tiếp tục nhai trầu. Tôi nằm sau lưng bà, tim thót lại vì lo âu. Tôi chỉ cảm
thấy nhẹ nhõm khi nghe tiếng bước chân ba tôi xa dần. {….}.
Bà tôi không bao giờ từ chối yêu cầu của tôi. Bà vừa gãi lưng cho tôi vừa thủ thỉ kể chuyện cho tôi
nghe. Những câu chuyện đời xưa của bà tôi nghe đã thuộc lòng…. Tuy vậy, mỗi khi bà kể chuyện, tôi
luôn luôn nằm nghe với cảm giác hứng thú hệt như lần đầu tiên, có lẽ do giọng kể dịu dàng và âu yếm
của bà, bao giờ nó cũng toát ra một tình cảm trìu mến đặc biệt dành cho tôi khiến trái tim tôi run lên
trong một nỗi xúc động hân hoan khó tả. Và tôi ngủ thiếp đi lúc nào không hay, với trái tim không
ngừng thổn thức.

( Nguyễn Nhật Ánh. Mắt biếc, NXB Trẻ, 2021 )
1. Đoạn trích có những nhân vật nào? Điểm nhìn của đoạn trích là ai? ( 1,5)
2. Tìm và chỉ ra lời người kể chuyện và lời nhân vật ? ( 1.5)
3. Xác định chủ đề trong câu chuyện? (2.0 )
4. Qua đoạn văn “ Những câu chuyện đời xưa của bà tôi nghe đã thuộc lòng…. Tuy vậy, mỗi khi
bà kể chuyện, tôi luôn luôn nằm nghe với cảm giác hứng thú hệt như lần đầu tiên, có lẽ do giọng kể
dịu dàng và âu yếm của bà, bao giờ nó cũng toát ra một tình cảm trìu mến đặc biệt dành cho tôi khiến
trái tim tôi run lên trong một nỗi xúc động hân hoan khó tả . Và tôi ngủ thiếp đi lúc nào không hay, với
trái tim không ngừng thổn thức” . Hãy cho biết tác giả muốn bộc lộ điều gì? (2.0 )
5. Nhìn vào tình thương của bà cháu trong câu chuyện, Anh / chị có thể thấy rằng tình

thương gia đình là một điều quý báu và cần được trân trọng không? Vì sao/
6.Thông điệp nào có ý nghĩ nhất với anh / chị khi đọc đoạn trích ( 1.0)

II.VIẾT (4.0 điểm)
Xả rác bừa bãi là một thói quen xấu.Anh/ Chị hãy một bài văn nghị luận thuyết phục mọi
người từ bỏ thói quen này.
_____________________________________Hết______________________________
TRƯỜNG THPT NGUYỄN NGỌC THĂNG HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ KIỂM TRA CUỐI KÌ II

NĂM HỌC 2023 -2024
Môn Ngữ Văn – Khối 10. ( Hướng dẫn chấm có 02 trang)

A. Hướng dẫn chung
1. Giám khảo cần nắm vững yêu cầu hướng dẫn chấm để đánh giá tổng quát bài làm của thí
sinh, tránh đếm ý cho điểm.
2. Do đặc trưng của bộ môn Văn nên giám khảo cần chủ động, linh hoạt trong việc vận dụng
đáp án, thang điểm; khuyến khích bài viết có cảm xúc, sáng tạo.
3.Việc chi tiết hóa điểm số của các ý(nếu có) phải đảm bảo không sai lệch với tổng điểm của
mỗi ý và được thống nhất trong nhóm chấm.
B. Đáp án và thang điểm

Phần Câu Nội dung
I
ĐỌC HIỂU
- Nhân vật : Tôi, ba, bà.
1
-

2

II

Điểm nhìn : Tôi

-

Lời người kể :
+ Mỗi lần phạm lỗi, hễ thấy ba tôi dợm rút cây roi mây ra khỏi
vách là tôi vội vàng chạy sang nhà bà tôi.
+ Bà tôi thường nằm trên cái sập gỗ lim đen bóng, bên dưới là
những ngăn kéo đựng thuốc bắc của ông tôi.
+ Bà nằm đó, miệng bỏm bẻm nhai trầu, tay phe phẩy chiếc
quạt mo cau với một dáng điệu thong thả.
- Lời nhân vật :
+ Cháu đừng lo! Lên đay nằm với bà!
+ Mẹ có thấy thằng Ngạn chạy qua đây không?...

Điểm
6,0
0, 75
0, 75

3
4

Tình cảm gia đình, luôn yêu thương đùm bọc, che chở của bà với cháu.
Tác giả muốn bộc lộ tư tưởng :
+ Đó là người bà có trái tim nhân hậu, yêu thương
+ Là người bà luôn sẵn sàng bao dung, tha thứ
+ Là người bà luôn truyền dạy về đạo lí cho con cháu qua các câu
chuyện văn học dân gian….

1,5
1,5

5

- Tình thương gia đình là quý giá, đáng được trân trọng .
- Bởi vì :
+ Gia đình là nơi gắn bó và nuôi dưỡng hình thành tính cách, nhận
được sự giáo dục, và tìm thấy sự ấm áp và an toàn.
+ Gia đình là nơi chúng ta có thể chia sẻ niềm vui, nỗi buồn, và
những khó khăn trong cuộc sống.

1,0

6

HS tự rút ra thông điệp cho mình, miễn là phù hợp, tích cực. Có thể gợi
ý các thông điệp sau:
- Tình yêu thương của bà dành cho cháu luôn là điều hạnh phúc và
đáng trân trọng nhất
- Hãy nuôi dưỡng tâm hồn trẻ thơ bằng cổ tích, ca dao
- Tuổi thơ, đó là khung trời đẹp nhất

0,5

VIẾT

4,0

a. Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận
Mở bài nêu được vấn đề, thân bài triển khai được vấn đề, kết bài
khái quát được vấn đề.

0, 25

I+II

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận
Thuyết phục người khác từ bỏ thói quen xả rác bừa bãi
c. Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm
Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần vận dụng
tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng.
Dưới đây là một vài gợi ý cần hướng tới:
1. Mở bài: Giới thiệu ngắn gọn vấn đề thuyết phục con người
cần từ bỏ thói quen xả rác bừa bãi
2. Thân bài.
Lần lượt đưa ra ít nhất hai luận điểm ( lí lẽ, bằng chứng) làm rõ
mặt trái và tác hại của thói quen
Gợi ý :
- Luận điểm 1 : Trình bày tác hại của thói quen xả rác bừa bãi.
Ngược lại lợi ích khi từ bỏ thói quen xả rác bừa bãi
- Luận điểm 2 : Đưa ra các giải pháp từ bỏ thói quen xả rác bừa
bãi
3. Kết bài: khẳng định lại ý nghĩa, lợi ích việc từ bỏ thói quen,
thể hiện niềm tin vào sự cố gắng và thành công của người thực
hiện.

0.5

d. Chính tả, ngữ pháp
Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt.
e. Sáng tạo
- Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt
mới mẻ.

0,25

2,5

0,5
10