ĐỊA LÍ TỰ NHIÊN
BÀI 2: VỊ TRÍ ĐỊA LÝ, PHẠM VI LÃNH THỔ

1. Vị trí địa lý:
- Nằm ở rìa Đông của bán đảo Đông Dương.
- Gần trung tâm khu vực Đông Nam Á.
- Tiếp giáp: Bắc giáp Trung Quốc, Tây giáp Lào, Campuchia, Đông giáp Biển Đông, Nam giáp vịnh Thái Lan
- Hệ toạ độ địa lý:
+ Cực Bắc: 23023’B xã Lũng Cú, huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang
+ Cực Nam: 8034’B xã Đất Mũi, huyện Ngọc Hiển, tỉnh Cà Mau
+ Cực Tây: 102009’Đ xã Sín Thầu, huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên
+ Cực Đông: 109024’Đ xã Vạn Thạnh, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa
- Phần trên biển: tới vĩ độ 6050’B và kinh độ 102009’Đ – 117020’Đ tại Biển Đông
- Thuộc múi giờ số 7.
2. Phạm vi lãnh thổ:
a. Vùng đất:
- Gồm đất liền, các đảo, quần đảo có diện tích 331.212 km2.
- Hơn 4600 km đường biên giới đất liền.
- Bờ biển dài 3260 km từ Móng Cái đến Hà Tiên.
- Có hơn 4000 đảo lớn nhỏ. Có 2 quần đảo xa bờ Trường Sa (Khánh Hoà), Hoàng Sa (Đà Nẵng).
b. Vùng biển: Diện tích khoảng 1 triệu km2 gồm nội thuỷ, lãnh hải, vùng tiếp giáp lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và vùng thềm lục địa.
c. Vùng trời: là khoảng không gian bao trùm lên toàn bộ lãnh thổ nước ta.
3. Ý nghĩa của vị trí địa lý:
a. Về tự nhiên
- Qui định đặc điểm cơ bản của thiên nhiên nước ta mang tính chất nhiệt đới ẩm gió mùa.
- Thiên nhiên chịu ảnh hưởng sâu sắc của biển.
- Nằm trong vùng tài nguyên khoáng sản, sinh vật phong phú.
- Tạo sự phân hoá đa dạng về tự nhiên: Bắc – Nam, miền núi- đồng bằng...
- Khó khăn: nhiều thiên tai ( bão, lũ lụt, hạn hán…)
b. Về KT, VH, XH và quốc phòng
- Về kinh tế:
+ Nằm trên ngã tư đường hàng hải và hàng không quốc tế quan trọng
+ Là cửa ngõ ra biển thuận lợi cho Lào, Đông Bắc Thái Lan, Tây Nam Trung Quốc.
( Tạo điều kiện thực hiện chính sách mở cửa, hội nhập với các nước trên thế giới.
+ Vùng biển rộng lớn, giàu có ( phát triển các ngành kinh tế biển (khai thác, nuôi trồng, đánh bắt hải sản, giao thông biển, du lịch…)
- Về văn hóa- xã hội: thuận lợi cho nước ta chung sống hoà bình, hợp tác hữu nghị và cùng phát triển với các nước láng giềng và các nước trong khu vực ĐNÁ.
- Về chính trị quốc phòng: vị trí quân sự đặc biệt quan trọng của vùng ĐNÁ.

ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA TỰ NHIÊN
BÀI 6 -7: ĐẤT NƯỚC NHIỀU ĐỒI NÚI

I. Đặc điểm chung của địa hình:
1. Địa hình đồi núi chiếm phần lớn diện tích nhưng chủ yếu là đồi núi thấp
+ Đồi núi chiếm 3/4 diện tích lãnh thổ, đồng bằng chiếm 1/4 diện tích.
+ Đồng bằng và đồi núi thấp (dưới1000m) chiếm 85% diện tích, núi cao trên 2000m chiếm khoảng 1% diện tích cả nước.
2. Cấu trúc địa hình nước ta khá đa dạng:
- Địa hình được trẻ hóa và có tính phân bật rõ rệt.
- Thấp dần từ Tây Bắc xuống Đông Nam.
- Cấu trúc địa hình gồm 2 hướng chính:
+ Hướng Tây Bắc – Đông Nam: vùng Tây Bắc, Trường Sơn Bắc.
+ Hướng vòng cung: vùng Đông Bắc, Trường Sơn Nam.
3. Địa hình của vùng nhiệt đới ẩm gió mùa: lớp vỏ phong hóa dày, hoạt động xâm thực - bồi tụ diễn ra mạnh mẽ.
4. Địa hình chịu tác động mạnh mẽ của con người: dạng địa hình nhân tạo xuất hiện ngày càng nhiều: công trình kiến trúc đô thị, hầm mỏ, giao thông, đê, đập, kênh rạch…
II. Các khu vực địa hình:
A. Khu vực đồi núi và trung du:
1. Địa hình núi chia làm 4 vùng:
a. Vùng núi Đông Bắc
- Nằm ở tả ngạn Sông Hồng
- Núi thấp chiếm diện tích lớn.
- Địa hình thấp dần từ tây bắc xuống đông nam
- Hướng chính: vòng cung với 4 cánh cung lớn mở rộng ra phía bắc và phía đông chụm lại ở Tam Đảo (Atlat) .
- Các đỉnh cao trên 2000m nằm ở thượng nguồn sông Chảy, khu vực biên giới (Cao Bằng, Hà Giang) có các khối đá vôi đồ sộ.
- Trung tâm là vùng đồi núi thấp